قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

120

ارشاد الزراعه ( فارسى )

ولايت دستگاه حقايق شعار ، عرفان دثار ، كامل بارگاه عنايت و راهنماى راه حقيقت سيد نعيم الدين نعمت إله ولى شنيده منقول است و بذر گندم را نيز بدين نوع اشارت فرموده‌اند كه از هر خوشه ميان آن را جهت بذر نگاه دارند . از جانب ولايت‌مآب حقايق‌پناه ارشاد دستگاه مولانا كمال الدين خواجه كوهى طاب ثراه منقولست كه چون در محل بذر نمودن تخم را در آب نموده از جرم پاك سازند و يك شب در شربت عسل بگذارند خربزه آن بغايت لطيف و شيرين مىشود و از آفت ايمن مىماند . چون محل بذر شود بسه دفعه كاشته محافظت مىنمايند كه خربزه آن از عقب يكديگر برسد و بذر را مخلوط زراعت ننمايند كه مناسب نيست و اگر ميسر شود بذر را از خربزه پيش‌رس نگاه دارند كه كاشتن آن اعتبار تمام دارد باصطلاحى كه در بيان دهاقين به تخم بيخى مشهور است و زود مىرسد و بذر سرشاخى كاشتن اوقات ضايع نمودن است و چندان فايده ندارد و اسامى خربزه بسيار است اما آنچه نزد خدام عاليجاه ، نقابت‌پناه ، تعالى دستگاه ، مخدومى ، ولى النعمى ، مذكور مىشود پنجاه نوع چنانچه گفته‌اند . شعر چون خربزه سبزخط طرفه عذار * آمد ز فلك چو گوى زر شيرين كار بر تخت چمن نشست و كرد اين اظهار * نامم بيكى و نوع پنجاه شمار خربزه بستانى اما بستانى زمين آن را كه در قوس يخ‌بند باشد دو آب داده گذارند اگر كرمى در زمين باشد بميرد . چكابى و سبزخط و طارمى زمين چكابى و سبزخط و طارمى و غير آن مناسب آنست كه ارزن‌زار تيرماهى باشد